Gìn giữ và lan tỏa bản sắc văn hóa dân gian Xơ Đăng

Màn trình diễn cồng chiêng, múa xoang tái hiện không gian văn hóa truyền thống của đồng bào Xơ Đăng tại làng Kon Bưu

Tại Lễ ra mắt Câu lạc bộ Văn hóa dân gian dân tộc ở làng Kon Bưu, một không gian sinh hoạt văn hóa đặc trưng của dân tộc Xơ Đăng đã được 51 nghệ nhân tái hiện sinh động thông qua tiết mục lễ hội bắc máng nước, cồng chiêng – xoang, biểu diễn các các nhạc cụ dân tộc Klong Bút, Ting Ning, Tơ Rưng và hát dân ca.

Thiếu nữ làngKon Bưu múa xoang tái hiện không gian văn hóa truyền thống của đồng bào Xơ Đăng

Câu lạc bộ Văn hóa dân gian ra đời không chỉ là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa đang đứng trước nguy cơ mai một, mà còn trở thành “lớp học” trực quan để thế hệ trẻ trong làng hiểu, yêu và tự hào hơn về truyền thống của dân tộc mình.

Em A Thiên Ân- học sinh lớp 4, làng Kon Bưu bày tỏ, em rất thích các tiết mục văn hóa dân gian của dân tộc em, em sẽ cố giắng học các bài chiêng tốt để sau này phục vụ ngày hội của làng.

Làng Kon Bưu thuộc thôn 1, xã Kon Braih có 163 hộ, 532 nhân khẩu; trong đó, dân tộc Xơ Đăng chiếm gần 80% dân số. Câu lạc bộ văn hóa dân gian dân tộc Xơ Đăng làng Kon Bưu được thành lập với kỳ vọng trở thành nơi bảo tồn, truyền dạy các loại hình văn hóa đặc sắc cho thế hệ trẻ, góp phần gìn giữ bản sắc dân tộc gắn với phát triển du lịch cộng đồng.

Chị Y Hường - làng Kon Bưu chia sẻ

Chị Y Hường – chia sẻ: Bản thân cố giắng tiếp nối thế hệ cha ông gìn giữ và phát huy bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Sẽ tuyên truyền, vận động các thành viên và thế hệ trẻ em để cùng nhau phát triển và bảo tồn. Thực hiện sinh hoạt Câu lạc bộ đúng theo quy định, xây dựng mối đoàn kết và thống nhất.

Trong các tiết mục trong Lễ ra mắt, tiết mục Lễ cúng máng nước được các nghệ nhân tái hiện lại một cách sinh động, ấn tượng. Lễ cúng máng nước là một lễ rất quan trọng trong đời sống tinh thần của người Xơ Đăng.

Già làng A Hiang – làng Kon Bưu tâm sự

Già làng A Hiang – làng Kon Bưu tâm sự: Người Xơ Đăng nơi đây quan niệm rằng nước quan trọng hơn bất cứ thứ gì, cuộc sống có tốt tươi, sinh sôi nảy nở cũng là nhờ nguồn nước. Máng nước là nơi bà con gặp gỡ, chuyện trò, kết nối cộng đồng. Vì thế, máng nước đã trở thành biểu tượng văn hóa vừa gần gũi, vừa thiêng liêng trong đời sống của người Xơ Đăng.

Biểu diễn tiết mục Lễ cúng máng nước

Ông A Dũng - Chủ nhiệm Câu lạc bộ Văn hóa dân gian dân tộc Xơ Đăng làng Kon Bưu cho biết: Câu lạc bộ được thành lập là niềm vui lớn của bà con trong làng. Câu lạc bộ sẽ duy trì nề nếp sinh hoạt đều đặn và không ngừng phát triển, thu hút thêm các hội viên mới, đặc biệt là thế hệ trẻ tham gia.

“Câu lạc bộ sẽ tổ chức sưu tầm, bảo tồn, phát huy và truyền dạy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc Xơ Đăng như: Cồng chiêng, múa xoang, hát dân ca, chế tác và sử dụng các loại nhạc cụ dân tộc. Quyết tâm không để những nét đẹp văn hóa của cha ông bị mai một theo thời gian”, ông A Dũng cho biết thêm.

Với sự quan tâm của chính quyền địa phương, trong những năm qua, đồng bào Xơ Đăng ở làng Kon Bưu luôn nỗ lực bảo tồn và giữ gìn văn hóa truyền thống của dân tộc. Gần đây nhất vào năm 2025, làng được UBND xã mở 1 lớp truyền dạy cồng chiêng, múa xoang cho hơn 20 thanh thiếu niên trong làng.

Bên cạnh đó, làng duy trì cách chế tác và trình diễn các loại nhạc cụ truyền thống như: Đàn klong put, ting ning, tơ rưng và các làn điệu dân ca; các lễ hội truyền thống tốt đẹp của người Xơ Đăng được lưu truyền như: Lễ bắc máng nước, lễ mừng nhà rông mới...

Ông A Dũng - Chủ nhiệm Câu lạc bộ Văn hóa dân gian dân tộc Xơ Đăng làng Kon Bưu mong muốn: Chính quyền địa phương tiếp tục quan tâm hỗ trợ và đồng hành cùng bà con để duy trì Câu lạc bộ bền vững nhằm gìn gữi và bảo tồn văn hóa truyền thống của đồng bào Xơ Đăng.

Trình diễn bài đàn klong put

Có thể thấy, việc ra đời Câu lạc bộ không chỉ góp phần lưu giữ những giá trị văn hóa quý báu, mà còn nâng cao nhận thức cộng đồng về vai trò của văn hóa dân gian trong phát triển kinh tế - xã hội. Chính quyền địa phương kỳ vọng mô hình Câu lạc bộ Văn hóa dân gian dân tộc Xơ Đăng làng Kon Bưu sẽ tạo động lực để tiếp tục thành lập thêm nhiều câu lạc bộ văn hóa trên địa bàn, góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc của địa phương gắn với phát triển du lịch cộng đồng trong thời gian tới.